Uitspraak ECLI:NL:RVS:2019:2704

Deze uitspraak heeft betrekking op het rechtsgebied Bestuursrecht en is gepubliceerd door de Raad voor de Rechtspraak op 07-08-2019. De uitspraak is gedaan door Raad van State op 07-08-2019, deze uitspraak is bekend onder de European Case Law Identifier (ECLI) ECLI:NL:RVS:2019:2704, het zaaknummer waarop deze uitspraak betrekking heeft is 201705329/1/R2 en 201807180/1/R2


Bron: Rechtspraak

nl
ECLI:NL:RVS:2019:2704:DOC

201705329/1/R2 en 201807180/1/R2.Datum uitspraak: 7 augustus 2019AFDELINGBESTUURSRECHTSPRAAKUitspraak in het geding tussen:1.    Van den Broek Liskesweg vof (hierna: Van den Broek vof), gevestigd te Ommel, gemeente Asten, waarvan de vennoten zijn J.H.A. van den Broek en Strateris B.V.,2.    P. Althuizen, wonend te Asten,3.    Afdeling Asten van de Zuidelijke Land- en Tuinbouworganisatie, gevestigd te Heusden, gemeente Asten (hierna: ZLTO Asten),4.    M.J.P. van der Velden Holding B.V., Veco B.V. en O.G. Ooruil B.V., allen gevestigd te Heusden, gemeente Asten (hierna tezamen en in enkelvoud: Van der Velden Holding),5.    M.G.M. Raijmakers B.V., gevestigd te Heusden, gemeente Asten,6.    M.J.A.P. Klein Zieverink en N.J.E. Gorissen, beiden wonend te Heusden, gemeente Asten,7.    A.F.M. van Helmond, R.A.H. Manders en Van Helmond Melkveebedrijf vof, wonend onderscheidenlijk gevestigd te Ommel, gemeente Asten (hierna tezamen en in enkelvoud: Van Helmond),8.    H.A. Verrijt, wonend te Heusden, gemeente Asten,9.    G.L.M. van Kessel, wonend te Asten,10.    J.W. Jansen en H.M. Derix-Jansen, beiden wonend te Asten (hierna tezamen en in enkelvoud: Jansen),11.    A.W.J. van Zeeland, wonend te Ommel, gemeente Asten,12.    E.A.J. Deelen, wonend te Heusden, gemeente Asten,13.    M.A. Aarts, wonend te Heusden, gemeente Asten,14.    A.G.L. Koppens en M.A.L. Koppens, beiden wonend te Asten (hierna tezamen en in enkelvoud: Koppens),15.    H.E.J. van Bommel, wonend te Heusden, gemeente Asten,16.    A.F. van den Boom, wonend te Heusden, gemeente Asten,17.    Eraspo B.V., gevestigd te Heusden, gemeente Asten (hierna: Eraspo),18.    P.F.M. Aarts en G.M. Leenen-Aarts, beiden wonend te Heusden, gemeente Asten (hierna: tezamen en in enkelvoud: P.F.M. Aarts),19.    L.W.A.A. van den Boer en A.F.M. van Geffen, beiden wonend te Heusden, gemeente Asten,20.    H.A.W. van Heugten, wonend te Heusden, gemeente Asten,appellanten,ende raad van de gemeente Asten,verweerder.ProcesverloopBij besluit van 18 april 2017 heeft de raad het bestemmingsplan "Buitengebied Asten 2016" vastgesteld.Tegen dit besluit hebben Althuizen, ZLTO Asten, Van der Velden Holding, Raijmakers, Klein Zieverink en Gorissen, Van Helmond, Verrijt, Van Kessel, Jansen, Van Zeeland, Deelen, M.A. Aarts, Koppens, Van Bommel, Van den Boom, Eraspo, P.F.M. Aarts, Van den Boer en Van Geffen en Van Heugten beroep ingesteld.De raad heeft een verweerschrift ingediend.De raad, ZLTO Asten, Raijmakers, Van Kessel, Jansen, Deelen, M.A. Aarts, Koppens, Eraspo, P.F.M. Aarts en Van Heugten hebben nadere stukken ingediend.Bij besluit van 3 juli 2018 heeft de raad het bestemmingsplan "Asten Verzamelplan 2018-1" vastgesteld.Tegen dit besluit heeft Van den Broek vof beroep ingesteld.De raad heeft een verweerschrift ingediend.Klein Zieverink en Gorissen en Van Helmond hebben hun zienswijzen over het besluit van 3 juli 2018 naar voren gebracht.De Stichting Advisering Bestuursrechtspraak voor Milieu en Ruimtelijke Ordening heeft desgevraagd een deskundigenbericht uitgebracht.Van den Broek vof heeft haar zienswijze daarop naar voren gebracht.De raad heeft nadere stukken ingediend.De Afdeling heeft bovenvermelde zaken ter zitting behandeld op 24 en 25 januari 2019, waar Van den Broek vof, vertegenwoordigd door mr. M.I.J. Toonders, advocaat te Tilburg, ZLTO Asten, vertegenwoordigd door mr. M.J.C. Mol, Van der Velden Holding, vertegenwoordigd door M.J.P. van der Velden en bijgestaan door mr. J. van Groningen, advocaat te Middelharnis, Klein Zieverink, bijgestaan door mr. R.A.M. Verkoijen, advocaat te Deurne, Van Helmond, vertegenwoordigd door mr. R.A.M. Verkoijen, advocaat te Deurne, Verrijt, vertegenwoordigd door mr. J. van Groningen, advocaat te Middelharnis, Jansen, vertegenwoordigd door mr. M. Peeters, advocaat te Someren, Van Zeeland, bijgestaan door mr. M. Peeters, advocaat te Someren, Deelen, bijgestaan door mr. N.M.C.H. Crooijmans, advocaat te Deurne, M.A. Aarts, bijgestaan door mr. R.A.M. Verkoijen, advocaat te Deurne, Koppens, bijgestaan door mr. drs. A.A.P.M. Theunen, advocaat te Deurne, Van Bommel, bijgestaan door mr. J.G. Jansen, rechtsbijstandverlener te Asten, Eraspo, vertegenwoordigd door G.W.F. Swinkels en ing. H. Stultiëns en bijgestaan door mr. J. van Groningen, advocaat te Middelharnis, Van den Boer en Van Geffen, vertegenwoordigd door mr. M. Peeters, advocaat te Someren, Van Heugten, bijgestaan door mr. M. Peeters, advocaat te Someren, en de raad, vertegenwoordigd door J.G.A.M. Meulendijks, ir. S.F. Olschewsky, F.P.G. Ricken-Cleven en Eijkemans, zijn verschenen.Buiten bezwaren van partijen zijn ter zitting nog stukken in het geding gebracht.OverwegingenINHOUDSOPGAVEA Inleiding en toetsingskaderInleiding                                                                                   vanaf onder 1Besluit van 3 juli 2018 en volgorde bespreking beroepen        vanaf onder 2Toetsingskader                                                                         vanaf onder 3B Beroep tegen enkel het besluit van 3 juli 2018Beroep Van den Broek vof                                                       vanaf onder 6C Beroep AlthuizenBeroep Althuizen                                                                     vanaf onder 10D Beroep tegen het besluit van 18 april 2017 en het besluit van 3 juli 2018Beroep ZLTO Asten                                                                 vanaf onder 15Beroep Van der Velden Holding                                               vanaf onder 20Beroep Raijmakers                                                                  vanaf onder 23Conclusie beroepen ZLTO Asten, Van der Velden Holdingen Raijmakers overig en proceskosten                                    vanaf onder 25E Beroep tegen enkel het besluit van 18 april 2017Beroep Klein Zieverink en Gorissen                                         vanaf onder 27Beroep Van Helmond                                                               vanaf onder 30Beroep Verrijt                                                                           vanaf onder 35Beroep Van Kessel                                                                   vanaf onder 38Beroep Jansen                                                                         vanaf onder 48Beroep Van Zeeland                                                                 vanaf onder 51Beroep Deelen                                                                         vanaf onder 55Beroep M.A. Aarts                                                                   vanaf onder 60Beroep Koppens                                                                      vanaf onder 63Beroep Van Bommel                                                                vanaf onder 66Beroep Van den Boom                                                             vanaf onder 69Beroep Eraspo                                                                         vanaf onder 80Beroep P.F.M. Aarts                                                                  vanaf onder 84Beroep Van den Boer en Van Geffen                                        vanaf onder 87Beroep Van Heugten                                                                vanaf onder 90F Conclusies, proceskostenveroordeling en opdracht             vanaf onder 97A Inleiding en toetsingskaderInleiding1.    Het plan "Buitengebied Asten 2016" voorziet in een actuele planologisch-juridische regeling voor het buitengebied van de gemeente Asten. Deze regeling is onder meer vastgesteld naar aanleiding van de regels uit de "Verordening ruimte Noord-Brabant" (hierna: de Verordening). Ook worden in het plan kleine omissies uit het vorige bestemmingsplan gerepareerd.Het plangebied omvat nagenoeg het gehele buitengebied van de gemeente Asten. De grens van het plangebied wordt grofweg bepaald door de gemeentegrenzen met de omliggende gemeenten Someren, Helmond, Deurne, Peel en Maas en Nederweert.2.    De voor de zaak relevante wet- en regelgeving is opgenomen in de bijlage van deze uitspraak.Besluit van 3 juli 2018 en volgorde bespreking beroepen3.    Op 3 juli 2018 heeft de raad het bestemmingsplan "Asten Verzamelplan 2018-1" vastgesteld. Met dit plan worden initiatieven mogelijk gemaakt en worden verleende omgevingsvergunningen voor gebruik dat voorheen planologisch nog niet mogelijk was, ingepast. Met dit plan worden onderdelen van het bestemmingsplan "Buitengebied Asten 2016" gewijzigd.Van den Broek vof heeft uitsluitend beroep ingesteld tegen het besluit van 3 juli 2018, waarbij het plan "Asten Verzamelplan 2018-1" is vastgesteld.3.1.    Artikel 6:19 van de Algemene wet bestuursrecht (hierna: Awb) luidt:"1. Het bezwaar of beroep heeft van rechtswege mede betrekking op een besluit tot intrekking, wijziging of vervanging van het bestreden besluit, tenzij partijen daarbij onvoldoende belang hebben.[...]."3.2.    Het besluit van 3 juli 2018 heeft betrekking op onderdelen van het bestemmingsplan "Buitengebied Asten 2016", waartegen de beroepen van onderscheidenlijk ZLTO Asten, Van der Velden Holding en Raijmakers gericht zijn. Het besluit van 3 juli 2018 wordt daarmee aangemerkt als een besluit zoals bedoeld in artikel 6:19, eerste lid, van de Awb. Gelet op deze bepaling wordt het beroep van onderscheidenlijk ZLTO Asten, Van der Velden Holding en Raijmakers tegen het besluit van 18 april 2017 geacht mede te zijn gericht tegen het besluit van 3 juli 2018.3.3.    Als gevolg van het besluit van 3 juli 2018 zijn er vier verschillende situaties ontstaan die in de uitspraak apart behandeld worden.De Afdeling zal eerst het beroep van Van den Broek vof, dat alleen gericht is tegen het plan "Asten Verzamelplan 2018-1", behandelen.Daarna zal zij ingaan op de wijzigingen die het plan "Asten Verzamelplan 2018-1" meebrengt voor de juridisch planologische situatie voor de gronden van Althuizen en de gevolgen voor zijn beroep.Vervolgens zal de Afdeling de beroepen van ZLTO Asten, Van der Velden Holding en Raijmakers bespreken.Ten slotte zal zij ingaan op de beroepen van Klein Zieverink en Gorissen, Van Helmond, Verrijt, Van Kessel, Jansen, Deelen, M.A. Aarts, Koppens, Van Bommel, Van den Boom, Eraspo, P.F.M. Aarts, Van den Boer en Van Geffen, Van Heugten en Van Zeeland.Toetsingskader4.    Bij de vaststelling van een bestemmingsplan moet de raad bestemmingen aanwijzen en regels geven die de raad uit een oogpunt van een goede ruimtelijke ordening nodig acht. De raad heeft daarbij beleidsruimte en moet de betrokken belangen afwegen. De Afdeling beoordeelt aan de hand van de beroepsgronden of het besluit tot vaststelling van het bestemmingsplan in overeenstemming is met het recht. De Afdeling stelt niet zelf vast of het plan in overeenstemming is met een goede ruimtelijke ordening, maar beoordeelt aan de hand van die gronden of de raad zich in redelijkheid op het standpunt heeft kunnen stellen dat het plan strekt ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening.5.    In het algemeen kunnen aan een geldend bestemmingsplan geen blijvende rechten worden ontleend. De raad kan op grond van gewijzigde planologische inzichten en na afweging van alle betrokken belangen andere bestemmingen en regels voor gronden vaststellen.B Beroep tegen enkel het besluit van 3 juli 2018Beroep Van den Broek vofOntvankelijkheid6.    De raad betoogt dat het beroep van Van den Broek vof niet-ontvankelijk is, omdat zij geen zienswijze heeft ingediend tegen het ontwerpbestemmingsplan. Dat ZLTO namens J.H.A. van den Broek, één van de vennoten van Van den Broek vof, een zienswijze heeft ingediend, maakt dat volgens de raad niet anders omdat deze niet namens de rechtspersoon Van den Broek vof is ingediend.7.    Vaststaat dat J.H.A. van den Broek, vertegenwoordigd door ZLTO, een zienswijze heeft ingediend tegen het ontwerpbestemmingsplan. Alleen Van den Broek vof heeft beroep heeft ingesteld. De Afdeling is voor de vraag gesteld of de zienswijze van J.H.A. van den Broek, ook, als zienswijze van Van den Broek vof kan worden beschouwd.De Afdeling stelt vast dat J.H.A. van den Broek één van de vennoten van Van den Broek vof is. Verder heeft J.H.A. van den Broek ter zitting onweersproken gesteld dat hij als vennoot zelfstandig bevoegd is tot procesvertegenwoordiging van Van den Broek vof. Onder deze omstandigheden kan de zienswijze van J.H.A. van den Broek naar het oordeel van de Afdeling worden toegerekend aan Van den Broek vof omdat de belangen van J.H.A. van den Broek identiek zijn aan de belangen van Van den Broek vof en daarmee kunnen worden vereenzelvigd, vergelijk de uitspraak van 22 februari 2012, ECLI:NL:RVS:2012:BV6573.Gelet op het voorgaande heeft Van den Broek vof, overeenkomstig artikel 6:13 van de Awb, een zienswijze tegen het ontwerpplan ingediend.Het beroep van Van den Broek vof is ontvankelijk.Het beroep8.    Van den Broek vof betoogt dat ten onrechte een vormvrije m.e.r.-beoordeling van de voorziene woningbouw ontbreekt en geen m.e.r.-procedure is gevolgd. Dit is volgens haar in strijd met artikel 2, lid 5, onder b, van het Besluit milieueffectrapportage (hierna: Besluit m.e.r.).8.1.    Het plan maakt een nieuwe woonwijk met ontsluiting mogelijk op gronden aan de Kloosterstraat 8, ongenummerd en 12, te Ommel. De gronden op nummer 8 en ongenummerd zijn nu in gebruik als woning en tuin met schapenweide. Op de gronden aan de Kloosterstraat 8 kunnen, in plaats van de bestaande boerderij, twee woningen worden opgericht. Op de achterliggende gronden, Kloosterstraat ongenummerd, kunnen maximaal twintig woningen worden opgericht. De bestaande woning aan de Kloosterstraat 12 is eveneens in het plangebied opgenomen. Het plan voorziet ook, tussen de woningen op nummer 8 en 12, in een ontsluiting van de woningbouwlocatie op de Kloosterstraat.8.2.    De raad stelt zich op het standpunt dat het plan niet in strijd is met Besluit m.e.r.8.3.    De Afdeling is uit de stukken, waaronder de plantoelichting, niet gebleken van een draagkrachtige onderbouwing voor dit standpunt. Evenmin is gebleken dat de raad de nodige kennis omtrent de relevante feiten en belangen daaromtrent in beeld heeft gebracht.Daartoe is van belang dat uit die stukken niet blijkt dat ten aanzien van de ontwikkelingen die het plan mogelijk maakt, specifiek de woonwijk, is bezien óf die al dan niet zijn aan te merken als een activiteit genoemd in het Besluit m.e.r., óf en, zo ja, welke toetsing van de milieueffecten als neergelegd in het Besluit m.e.r. plaats moet vinden en, zo ja, wat daarvan de resultaten zijn. Hetgeen is vermeld in paragraaf 2.5.12 van de plantoelichting is daartoe onvoldoende nu daarin enkel algemeen is beschreven dát er een toetsingskader op grond van het Besluit m.e.r. bestaat.De Afdeling is reeds hierom van oordeel dat het besluit voor zover dit de voorziene woonwijk betreft, niet berust op een deugdelijke motivering en niet met de vereiste zorgvuldigheid is voorbereid.8.4.    Het beroep is gegrond, zodat het bestreden besluit vanwege strijd met de artikelen 3:46 en 3:2 van de Awb dient te worden vernietigd voor zover het betrekking heeft op het plandeel aan de Kloosterstraat 8, de Kloosterstraat ongenummerd en de Kloosterstraat 12 te Ommel. Gelet hierop behoeven de overige betogen van Van den Broek vof geen bespreking.Voor het geval de raad een nieuw besluit wil nemen om de voorziene woonwijk ter plaatse planologisch mogelijk te maken, hecht de Afdeling er ten overvloede aan op te merken dat het aanbeveling verdient dat de raad daarbij aandacht besteedt aan de onderbouwde stelling van Van den Broek vof dat deze woonwijk is aan te merken als een stedelijk ontwikkelingsproject zoals opgenomen in kolom II van categorie 11.2, onderdeel D, van het Besluit m.e.r. en aan hetgeen in het deskundigenbericht is vermeld over te onderzoeken effecten. Daarbij wijst de Afdeling er overigens op dat, anders dan de raad ter zitting heeft betoogd, op grond van artikel 2, vijfde lid, onder d, van het Besluit m.e.r. in die gevallen waarin een activiteit genoemd wordt in onderdeel D van de bijlage bij het Besluit m.e.r. maar de omvang van deze activiteit onder de in kolom 2 vastgelegde drempelwaarden blijft, het bevoegd gezag een vormvrije m.e.r.-beoordeling dient uit te voeren (vergelijk onder meer de uitspraak van de Afdeling van 24 december 2014, ECLI:NL:RVS:2014:4648). Tevens ten overvloede wijst de Afdeling er op dat, per 7 juli 2017, de beschreven procedure in het Besluit m.e.r. is gewijzigd, waardoor het bevoegd gezag er per die datum toe verplicht is om een afzonderlijke beslissing te nemen over de vraag of bij de voorbereiding van het betrokken besluit voor de activiteit, vanwege de belangrijke nadelige gevolgen die zij voor het milieu kan hebben, een milieueffectrapport moet worden gemaakt.Proceskosten9.    De raad dient ten aanzien van Van den Broek vof op na te melden wijze tot vergoeding van de proceskosten te worden veroordeeld.C Beroep Althuizen10.    Althuizen exploiteert een melkrundveehouderij aan de Pijlstaartweg 10 in Asten. Hij is het niet eens met het plan "Buitengebied Asten 2016" omdat de aanduiding "specifieke vorm van agrarisch - melkrundveehouderij" niet aan zijn gronden is toegekend en de melkrundveehouderij daarom in het plan niet als zodanig is bestemd.10.1.    Althuizen richt zijn beroep tegen het plan "Buitengebied Asten 2016" van 18 april 2017. Op 3 juli 2018, na het indienen van zijn beroep, is het bestemmingsplan "Asten Verzamelplan 2018-1" vastgesteld. Dat plan ziet ook op zijn gronden aan de Pijlstaartweg 10, waarvoor in dat plan een nieuwe planregeling is opgenomen. De Afdeling ziet zich gelet hierop voor de vraag gesteld of het beroep van Althuizen op grond van artikel 6:19, eerste lid, van de Awb van rechtswege mede betrekking heeft op het plan "Asten Verzamelplan 2018-1".In dat plan is aan de gronden van Althuizen de bestemming "Agrarisch - Agrarisch bedrijf" met de aanduiding "specifieke vorm van agrarisch - melkrundveehouderij" toegekend. De toegekende aanduiding maakt op die gronden, zo blijkt uit artikel 4, lid 4.1.1, onder b, van de planregels, gebruik als melkrundveehouderij mogelijk. Op grond van dit plan is dan ook, zoals Althuizen wenst, ter plaatse van de Pijlstaartweg 10 een melkrundveehouderij toegestaan.Omdat Althuizen met het bestemmingsplan "Asten Verzamelplan 2018-1" de door hem gewenste aanduiding heeft gekregen, heeft hij geen belang bij een beoordeling van zijn beroep tegen het besluit van 3 juli 2018. Gelet op artikel 6:19 van de Awb is tegen dat plan dan ook geen beroep van rechtswege ontstaan.11.    Het beroep van Althuizen is dan ook enkel gericht tegen het besluit van 18 april 2017.Wat dit beroep betreft stelt de Afdeling vast dat Althuizen zich alleen richt tegen het ontbreken van de aanduiding "specifieke vorm van agrarisch - melkrundveehouderij". Omdat deze gewenste aanduiding inmiddels is opgenomen in een plan dat voor hem geheel vervangend is ten opzichte van het bij besluit van 18 april 2017 vastgestelde plan, zoals hierboven is geconstateerd, heeft Althuizen geen belang meer bij een beoordeling van zijn beroep tegen dat besluit.Het beroep van Althuizen tegen het besluit van 18 april 2017 is dan ook niet-ontvankelijk.12.    Het beroep is niet-ontvankelijk.13.    Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.D Beroep tegen het besluit van 18 april 2017 en het besluit van 3 juli 201814.    Het plan "Asten Verzamelplan 2018-1" wijzigt artikel 4, lid 4.2.3, aanhef en onder a, van de planregels. Het beroep van ZLTO Asten heeft onder meer betrekking op dit artikel. Daarbij heeft het artikellid blijkens de verbeelding betrekking op de gronden van Van der Velden Holding en Raijmakers. Dit artikel is gewijzigd om het te laten aansluiten bij de op 7 juli 2017 gewijzigde Verordening. De wijziging bestaat uit het vervangen van een zinsdeel in het artikel teneinde de voorwaarden wat betreft fijn stof en geur niet meer te doen gelden voor álle uitbreidingen van een veehouderij waarbij de bestaande oppervlakte aan bebouwing ten dienste van een veehouderij toeneemt, maar alleen voor die uitbreiding waarbij de bestaande oppervlakte dierenverblijven voor een veehouderij toeneemt.Gelet op artikel 6:19, eerste lid, van de Awb zijn de beroepen van ZLTO Asten, Van der Velden Holding en Raijmakers mede gericht tegen het plan "Asten Verzamelplan 2018-1".De Afdeling zal bij de bespreking van de hiervoor genoemde beroepen uitgaan van de planregels van het plan "Buitengebied Asten 2016" zoals die luiden na de aanpassing daarvan met het plan "Asten Verzamelplan 2018-1".Na bespreking van deze beroepen zal de Afdeling bezien of ZLTO Asten, Van der Velden Holding en Raijmakers nog belang hebben bij een beoordeling van hun beroepen tegen het plan zoals dat oorspronkelijk bij besluit van 18 april 2017 is vastgesteld.Beroep ZLTO AstenIngetrokken beroepsgrond15.    Ter zitting heeft ZLTO Asten de beroepsgronden ingetrokken dat het plan te weinig flexibiliteit biedt voor ontwikkelingen in de glastuinbouw en dat het plan ten onrechte geen nieuw gebruik als varkenshouderij, direct of na toepassing van een daartoe strekkende bevoegdheid, mogelijk maakt.Endotoxinenorm16.    ZLTO Asten betoogt dat voor de mogelijkheid tot toename van de bestaande oppervlakte aan bebouwing ten dienste van een veehouderij zoals opgenomen in artikel 4, lid 4.2.3, van de planregels en bij de wijzigingsbevoegdheid in artikel 4, lid 4.6.3, van de planregels ten onrechte als voorwaarde is opgenomen dat aan een endotoxinenorm moet worden voldaan. Volgens haar wordt de uitstoot van endotoxine al voldoende beperkt door landelijk, provinciaal en gemeentelijk geldende normen en heeft de raad deze norm daarom, gelet op artikel 3:2 van de Awb, niet in de planregels hoeven opnemen. Verder heeft de raad volgens ZLTO Asten niet onderbouwd waarom hij heeft gekozen voor een endotoxinenorm van 30 EU/m3 (endotoxin units). De raad heeft zich ten onrechte alleen gebaseerd op het rapport "Gezondheidsrisico’s rond veehouderijen" van de Gezondheidsraad van 30 november 2012. Volgens hen blijkt uit dit rapport dat er nog onzekerheden zijn over een endotoxinenorm en dat nader onderzoek dient te worden uitgevoerd. Dit blijkt volgens hen ook uit een brief van de staatssecretarissen van Economische zaken en van Infrastructuur en Milieu van 1 juni 2017, waarin staat dat vervolgonderzoek wordt uitgevoerd naar verbetering van de onderbouwing van de advieswaarde van de Gezondheidsraad. Verder wijzen zij op het "Kennisbericht Fijnstof en endotoxinen" van 24 mei 2017 , het "Veehouderij en Gezondheid Omwonenden III" van september 2018 en het onderzoek "Gezondheidsrisico’s rond veehouderijen: vervolgadvies" van de Gezondheidsraad van 14 februari 2018.ZLTO Asten voert verder aan dat de endotoxinenorm ten onrechte niet wordt toegepast als het gaat om het toestaan van nieuwe burgerwoningen.16.1.    In de plantoelichting staat dat in het gebied ten zuiden van de kern Heusden relatief veel en grote veehouderijen liggen. Hoewel deze bedrijven voldoen aan de wettelijke regels, is in (delen van) dit gebied sprake van overschrijding van de normen voor fijn stof en geur. De raad heeft aan dit gebied in Heusden in het plan de aanduiding "overige zone - urgentiegebied" toegekend. Het urgentiegebied is onderdeel van het wettelijk vastgestelde NIBM-gebied dat is overbelast wat betreft fijn stof.De raad beoogt verbetering van de gezondheidssituatie in het urgentiegebied af te dwingen. Om nieuwe knelpunten te voorkomen heeft de raad in het bestemmingsplan nadere regels gesteld om ongewenste nieuwe ontwikkelingen tegen te gaan. De raad heeft in dat verband onderzoek gedaan naar de ruimtelijke aanvaardbaarheid van onder meer pluimveehouderijen. Volgens de raad wordt met de uitstoot van fijn stof door die veehouderijen onder andere endotoxine in de omgeving van veehouderijen verspreid en kleven er gezondheidsrisico's aan de verspreiding van stoffen uit stallen. Dit wordt volgens hem aangetoond in het recente gezondheidsonderzoek "Veehouderij en gezondheid omwonenden" van het RIVM van 5 juli 2016 (hierna: het VGO-onderzoek) en het rapport "Emissies van endotoxinen uit de veehouderij: emissiemetingen en verspreidingsmodellering" door Livestock research Wageningen UR van juni 2016 (hierna: het endotoxinerapport). De raad stelt dat uit het rapport van de Gezondheidsraad blijkt dat endotoxine een goede indicator is voor de blootstelling van omwonenden aan stoffen uit stallen die een negatieve invloed hebben op de luchtwegen. De raad acht daarom met name nieuw gebruik als en uitbreiding van bestaand gebruik als pluimveehouderij in het urgentiegebied alleen ruimtelijk aanvaardbaar als in het kader van bescherming van de volksgezondheid kan worden voldaan aan onder andere een endotoxinenorm.Binnen de bestemming "Agrarisch - Agrarisch bedrijf" zijn de gronden uitsluitend bestemd voor agrarische bedrijfsvormen die overeenkomen met de toegekende aanduiding op grond van artikel 4, lid 4.1.1, aanhef en onder b, van de planregels. Binnen het urgentiegebied geldt voor de percelen waaraan de bestemming "Agrarisch - Agrarisch bedrijf" is toegekend dat artikel 4, lid 4.2.3, onder a, van de planregels alleen onder voorwaarden toename van bestaande oppervlakte dierenverblijf voor een veehouderij door oprichten van gebouwen of het in gebruik nemen van een aanwezig gebouw als dierenverblijf toestaat. Een van deze voorwaarden is dat op grond van artikel 4, lid 4.2.3, onder a, aanhef en sub vijf, van de planregels bij pluimveehouderijen binnen het urgentiegebied moet worden voldaan aan een endotoxinenorm van 30 EU/m³. Ook de wijzigingsbevoegdheid waarmee het college binnen de bestemming "Agrarisch - Agrarisch bedrijf" nieuw gebruik als pluimveehouderij door omschakeling van een agrarische bedrijfsvorm, niet zijnde een pluimveehouderij, naar een pluimveehouderij kan toestaan, kent op grond van artikel 4, lid 4.6.3, aanhef en sub g, van de planregels de voorwaarde dat binnen het urgentiegebied moet worden voldaan aan de endotoxinenorm uit artikel 4, lid 4.2.3, onder a, sub vijf, van de planregels.De raad heeft toegelicht dat hij de hoogte van de opgenomen endotoxinenorm van 30 EU/m³ heeft gebaseerd op de in het rapport van de Gezondheidsraad opgenomen gezondheidskundige advieswaarde voor de algemene bevolking van 30 EU/m³. Deze norm kan volgens de raad worden berekend met de "Notitie handelingsperspectieven Veehouderij en Volksgezondheid, endotoxine toetsingskader 1.0" van het Bestuurlijk Platform Omgevingsrecht van 25 november 2016 (hierna: het endotoxinekader), dat is opgenomen als bijlage bij de plantoelichting.16.2.    Zoals de Afdeling eerder heeft overwogen, onder meer in haar uitspraak van 13 december 2017, ECLI:NL:RVS:2017:3435, is het effect dat nabijgelegen veehouderijen op de volksgezondheid kunnen hebben een mee te wegen belang bij de vaststelling van een bestemmingsplan als hier aan de orde. De raad dient in het kader van een goede ruimtelijke ordening te onderzoeken of een plan niet zodanige risico's voor de volksgezondheid meebrengt dat het woon- en leefklimaat onaanvaardbaar verslechtert.De raad heeft, zoals hiervoor onder 16.1 staat, in het kader van een goede ruimtelijke ordening een eigen beoordeling gemaakt over de ruimtelijke aanvaardbaarheid van nieuw gebruik en uitbreiding van bestaand gebruik als pluimveehouderij in het urgentiegebied. Hij heeft daarbij in het kader van een goede ruimtelijke ordening de verbetering van de gezondheidssituatie in het urgentiegebied voorop gesteld. Op basis van conclusies uit het rapport van de Gezondheidsraad, het VGO-onderzoek, het endotoxinerapport en mede gezien de huidige overbelaste situatie in het urgentiegebied heeft de raad, om risico’s voor de volksgezondheid tegen te gaan, het stellen van een endotoxinenorm nodig geacht. Naar het oordeel van de Afdeling heeft de raad hiermee voldoende gemotiveerd waarom in dit geval het opnemen van een endotoxinenorm voor nieuw gebruik en uitbreiding van bestaand gebruik als pluimveehouderij in het urgentiegebied ruimtelijk relevant is. Gelet hierop heeft de raad een endotoxinenorm in de planregels kunnen opnemen.Verder heeft de raad naar het oordeel van de Afdeling kunnen aansluiten bij de gezondheidskundige advieswaarde uit het rapport van de Gezondheidsraad wat betreft de hoogte van deze norm. Het betoog dat nog vervolgonderzoek wordt uitgevoerd naar de effecten van endotoxine, onder andere met het door ZLTO Asten overgelegde Kennisbericht Fijnstof en endotoxinen, VGO-onderzoek III en Vervolgadvies Gezondheidsraad, kan daar niet aan afdoen. Uit de terzake door ZLTO Asten aangehaalde brief van de staatssecretarissen van Economische zaken en van Infrastructuur en Milieu van 1 juni 2017 en de hiervoor genoemde rapporten volgt alleen dat nader onderzoek naar endotoxine noodzakelijk is in verband met de mogelijkheid om de advieswaarde van 30 EU/m³ neer te leggen in een wettelijke regeling voor heel het land en niet dat de uitstoot van endotoxine geen schade voor de volksgezondheid oplevert.Voor zover ZLTO Asten erop wijst dat de endotoxinenorm niet is opgenomen ten aanzien van nieuwe burgerwoningen, overweegt de Afdeling dat deze norm geldt voor onder andere nieuw gebruik en uitbreiding van bestaand gebruik als pluimveehouderij in het urgentiegebied. De Afdeling ziet in deze verwijzing geen grond voor het oordeel dat de raad de beperking van deze endotoxinenorm tot specifieke agrarische ontwikkelingen in het urgentiegebied, onvoldoende deugdelijk heeft gemotiveerd.Het betoog faalt.Wijzigingsbevoegdheid gebruik17.    ZLTO Asten betoogt dat bij de wijzigingsbevoegdheid in artikel 4, lid 4.6.3, van de planregels ten onrechte de voorwaarde is opgenomen dat nieuw gebruik als vleeskuikenhouderij door omschakeling van de bestaande bedrijfsvoering niet is toegestaan. De raad heeft volgens haar niet gemotiveerd waarom, gelet op de beperkende wet- en regelgeving, nieuwe vleeskuikenhouderijen nog zouden kunnen leiden tot een hoge piekbelasting van geur en fijn stof.17.1.    Zoals de Afdeling hiervoor heeft overwogen, is het effect dat nabijgelegen veehouderijen op de volksgezondheid kunnen hebben een in het kader van een goede ruimtelijke ordening mee te wegen belang bij de vaststelling van een bestemmingsplan als hier aan de orde.17.2.    De wijzigingsbevoegdheid waarmee het college binnen de bestemming "Agrarisch - Agrarisch bedrijf" nieuw gebruik als pluimveehouderij door omschakeling van een agrarische bedrijfsvorm, niet zijnde een pluimveehouderij, naar een pluimveehouderij kan toestaan, kent op grond van in artikel 4, lid 4.6.3, aanhef en onder a, van de planregels de voorwaarde dat nieuw gebruik als vleeskuikenhouderij niet is toegestaan, tenzij de omschakeling noodzakelijk is in het kader van een verplaatsing uit het gebied ter plaatse van de gebiedsaanduiding "overige zone - urgentiegebied", waarbij een knelpunt wordt opgelost. Gelet hierop is nieuw gebruik als vleeskuikenhouderij niet uitgesloten, maar alleen toegestaan in een specifieke situatie.De Afdeling overweegt dat de raad beleidsruimte heeft bij de vraag of hij gebruikmaakt van zijn bevoegdheid om in een plan wijzigingsbevoegdheden op te nemen. De raad heeft toegelicht dat hij het opnemen van een algemene wijzigingsbevoegdheid om nieuw gebruik als vleeskuikenhouderij mogelijk te maken heeft onderzocht. Omdat een vleeskuikenhouderij een zwaardere belasting voor de omgeving oplevert dan andere vormen van agrarische bedrijfsvoering en nu aanwezige vleeskuikenhouderijen geuroverlast opleveren voor omwonenden, acht de raad het ongewenst om een algemene wijzigingsbevoegdheid voor nieuw gebruik als vleeskuikenhouderij op te nemen. Alleen bij bestaande knelpunten in het urgentiegebied kan een nieuwe vleeskuikenhouderij door verplaatsing uit dat urgentiegebied worden toegestaan, omdat daarbij het woon- en leefklimaat, waaronder de volksgezondheid, ín dat overbelaste gebied kan worden verbeterd, aldus de raad.Naar het oordeel van de Afdeling heeft de raad, gelet op de gegeven motivering, in redelijkheid ervoor kunnen kiezen om in de wijzigingsbevoegdheid van artikel 4, lid 4.6.3, onder a, van de planregels nieuw gebruik als vleeskuikenhouderij te beperken tot de daarin aangegeven verplaatsing.Het betoog faalt.18.    ZLTO Asten betoogt dat bij de wijzigingsbevoegdheid waarmee nieuw gebruik als pluimveehouderij door omschakeling van een agrarische bedrijfsvorm, niet zijnde een pluimveehouderij, naar een pluimveehouderij kan worden toegestaan in artikel 4, lid 4.6.3, van de planregels ten onrechte de voorwaarde is gesteld dat de gronden waar deze omschakeling gewenst is, niet gelegen mogen zijn ter plaatse van de aanduiding "overige zone - urgentiegebied". Dat nu sprake is van een overbelaste situatie wat betreft geur en fijn stof, zoals de raad stelt, betekent volgens ZLTO Asten niet dat nieuw gebruik als pluimveehouderij in het urgentiegebied moet worden uitgesloten. Volgens haar kan door de strenge normen voor geur en fijn stof in andere kaders al enkel medewerking aan nieuw gebruik als pluimveehouderij worden verleend als de emissies dalen. Het uitsluiten van nieuw gebruik als pluimveehouderij binnen het urgentiegebied hoeft dan ook niet in het plan te worden opgenomen, aldus ZLTO Asten.18.1.    De raad heeft toegelicht dat binnen het urgentiegebied de overschrijding van geur- en fijn stofnormen zorgen baart en hij deze wil doen afnemen met het oog op het woon- en leefklimaat, waaronder de volksgezondheid ter plaatse. Hij acht andere mogelijkheden daartoe, zoals de verlening van een vergunning, onvoldoende omdat daarmee maar één bedrijf individueel wordt bekeken en niet de situatie in het urgentiegebied als geheel kan worden verbeterd dan wel beschermd. Daarbij kan de feitelijk ervaren hinder door omwonenden van pluimveehouderijen meer zijn dan uit de theoretische vergunde situatie volgt. De raad heeft daarom bij het bepalen van de ruimtelijke aanvaarbaarheid van nieuwe pluimveehouderijen de verbetering van de gezondheidssituatie en het woon- en leefklimaat in het urgentiegebied voorop gesteld. Vanwege de huidige wat betreft geur en fijn stof overbelaste situatie in het urgentiegebied is, in het kader van een goede ruimtelijke ordening om nieuwe knelpunten als het gaat om volksgezondheid uit te sluiten, nieuw gebruik als pluimveehouderij ter plaatse niet toegestaan. Dit is neergelegd in de beperkende voorwaarde als vermeld in artikel 4, lid 4.6.3, aanhef en onder c, van de planregels.De raad heeft, gelet op het voorgaande, een eigen beoordeling gemaakt over de aanvaardbaarheid van nieuwe pluimveehouderijen in het urgentiegebied en doorslaggevend gewicht mogen toekennen aan in het kader van een goede ruimtelijke ordening mee te nemen aspecten van woon- en leefklimaat en volksgezondheid, namelijk het verbeteren van de (gezondheids)situatie in het urgentiegebied vanwege de aldaar voorkomende overschrijdingen van geur- en fijn stofnormen. Gelet hierop heeft de raad in redelijkheid de voorwaarde aan de toepassing van de wijzigingsbevoegdheid van artikel 4, lid 4.6.3, van de planregels, kunnen stellen.Het betoog faalt.Conclusie betreffende het plan, zoals dat luidt na het besluit van 3 juli 201819.    Gelet op het bovenstaande is het beroep van ZLTO Asten tegen het plan, zoals dat luidt na het besluit van 3 juli 2018, ongegrond. Zoals onder 14 is vermeld zal de Afdeling later in deze uitspraak bezien of ZLTO Asten nog belang heeft bij een beoordeling van haar beroep tegen plan zoals dat oorspronkelijk bij besluit van 18 april 2017 is vastgesteld.Beroep Van der Velden Holding20.    Van der Velden Holding exploiteert een pluimveehouderij aan de Bleekerweg 24. Veco doet dat aan de Kemphaanweg 1 en aan de Ooruilweg 9. Veco wil aan de Kemphaanweg 1 ook mengvoer produceren voor de drie pluimveehouderijen.Van der Velden Holding is het niet eens met het plan omdat op grond daarvan op haar percelen niet langer direct, dan wel via een daartoe strekkende bevoegdheid, een vleeskuikenhouderij is toegestaan. Het vorige plan voorzag ter plaatse van haar gronden wel in een bestemming op basis waarvan ook een vleeskuikenhouderij was toegestaan, aldus Van der Velden Holding.Volgens haar heeft de raad zijn motivering om geen nieuwe vleeskuikenhouderijen toe te staan niet kunnen baseren op onderzoek naar de emissie van endotoxine en daarbij een endotoxinenorm van 30 EU/m³ kunnen hanteren. Er is nog niet voldoende kennis over een algemene norm voor endotoxine en over een rekenmodel waarmee de uitstoot van endotoxine kan worden berekend. Ook heeft de raad zijn motivering om geen nieuwe vleeskuikenhouderijen toe te staan ten onrechte gebaseerd op meetrapporten van de Universiteit Wageningen. Volgens haar had de raad moeten aansluiten bij de wettelijk voorgeschreven geurnormen. De raad had tevens nader onderzoek moeten doen op grond waarvan een verdergaande beperking dan uit de Regeling geurhinder volgt noodzakelijk is. Een enkele verwijzing naar meetrapporten van de Universiteit Wageningen is volgens Van der Velden Holding onvoldoende.21.    Aan de gronden aan de Bleekerweg 24, Kemphaanweg 1 en Ooruilweg 9 is de bestemming "Agrarisch - Agrarisch bedrijf" met de aanduiding "specifieke vorm van agrarisch - pluimveehouderij overig" toegekend. Gelet op de planregels, met name artikel 4, lid 4.1.1, aanhef en onder b, stelt de Afdeling vast dat de op die gronden aanwezige pluimveehouderijen als zodanig zijn bestemd.Zoals onder 17.2 is overwogen, heeft de raad beleidsruimte bij de vraag of hij gebruikmaakt van zijn bevoegdheid om in een plan wijzigingsbevoegdheden op te nemen. De raad heeft toegelicht dat hij het opnemen van een algemene wijzigingsbevoegdheid om nieuw gebruik als vleeskuikenhouderij mogelijk te maken heeft onderzocht. Omdat vleeskuikenhouderijen een zwaardere belasting voor de omgeving opleveren dan andere vormen van agrarische bedrijfsvoering en nu aanwezige vleeskuikenhouderijen geuroverlast opleveren voor omwonenden, acht de raad het ongewenst om een algemene wijzigingsbevoegdheid naar vleeskuikenhouderijen op te nemen. Alleen bij bestaande knelpunten in het urgentiegebied kan een nieuwe vleeskuikenhouderij door verplaatsing uit dat urgentiegebied worden toegestaan, omdat daarbij het woon- en leefklimaat en de volksgezondheid ín dat overbelaste gebied kan worden verbeterd, aldus de raad. De Afdeling acht dit, zoals zij hiervoor heeft geoordeeld, niet onredelijk.Wat Van der Velden Holding in dat verband aanvoert over de in artikel 4, lid 4.6.3, van de planregels opgenomen wijzigingsbevoegdheid en in het bijzonder de endotoxinenorm die daarin als voorwaarde is gesteld, kan daaraan niet afdoen. Deze wijzigingsbevoegdheid ziet op een planologische situatie die op haar gronden niet aan de orde is, namelijk nieuw gebruik als vleeskuikenhouderij door de wijziging van de bedrijfsvoering van een agrarische bedrijf, niet zijnde een pluimveehouderij, náár een pluimveehouderij door het toekennen van een daartoe strekkende aanduiding.Over het betoog dat de raad door het niet toestaan van nieuwe vleeskuikenhouderijen ten onrechte verdergaande beperkingen stelt dan uit de wettelijke geurnormen volgt, overweegt de Afdeling als volgt. Anders dan Van der Velden Holding stelt heeft de raad geen verdergaande beperkingen opgenomen voor individuele vleeskuikenhouderijen dan uit de wettelijke geurnormen volgt, maar heeft hij een ruimtelijke afweging gemaakt over het opnemen van een algemene wijzigingsbevoegdheid voor nieuw gebruik als vleeskuikenhouderij. De Afdeling heeft hiervoor al geoordeeld dat zij het niet opnemen daarvan niet onredelijk acht.Van der Velden Holding heeft geen stukken overgelegd waaruit blijkt dat zij concrete plannen heeft om op een van de percelen een vleeskuikenhouderij te gaan exploiteren. De raad heeft dan ook niet specifiek voor deze gronden hoeven te beoordelen of dit ruimtelijk aanvaardbaar is.Gelet op het voorgaande heeft de raad in redelijkheid op de gronden van Van der Velden Holding kunnen volstaan met het toekennen van de bestemming "Agrarisch - Agrarisch bedrijf" met de aanduiding "specifieke vorm van agrarisch - pluimveehouderij overig" zonder daar bij recht of een daartoe strekkende bevoegdheid een nieuw gebruik als vleeskuikenhouderij mogelijk te maken.Het betoog faalt.22.    Gelet op het bovenstaande is het beroep van Van der Velden Holding tegen het plan, zoals dat luidt na het besluit van 3 juli 2018, ongegrond. Zoals onder 14 is vermeld zal de Afdeling later in deze uitspraak bezien of Van der Velden Holding nog belang heeft bij een beoordeling van haar beroep tegen plan zoals dat oorspronkelijk bij besluit van 18 april 2017 is vastgesteld.Beroep Raijmakers23.    Raijmakers exploiteert een pluimveehouderij aan de Gevlochtsebaan 5 te Asten. In het plan is aan de gronden de bestemming "Agrarisch - Agrarisch bedrijf" en de aanduiding "specifieke vorm van agrarisch - pluimveehouderij overig" toegekend.Raijmakers betoogt dat de raad ten onrechte niet ook een geitenhouderij heeft toegestaan op de gronden aan de Gevlochtsebaan 5. De keuze om geen mogelijkheid tot nieuw gebruik als geitenhouderij toe te staan, berust volgens hem ten onrechte op een zogenoemde bouwstop die de raad al sinds het vorige plan voor geitenhouderijen aanhoudt. Volgens Raijmakers heeft de raad niet gemotiveerd waarom deze bouwstop in het plan moet worden aangehouden, omdat deze enkel was gebaseerd op provinciaal beleid met een bouwstop dat tot 1 juni 2012 gold en ná die datum niet opnieuw is opgenomen of verlengd.23.1.    De Afdeling stelt vast dat op grond van artikel 4, lid 4.1.1, aanhef en onder b, van de planregels een geitenhouderij binnen de bestemming "Agrarisch - Agrarisch bedrijf" alleen is toegestaan ter plaatse van de aanduiding "specifieke vorm van agrarisch - geiten en schapenhouderij". Het plan voorziet niet in de mogelijkheid deze aanduiding alsnog aan gronden met bedoelde bestemming toe te kennen. Aan de gronden aan de Gevlochtsebaan 5 is deze aanduiding niet toegekend. Een geitenhouderij is daar, direct dan wel na toepassing van een daartoe strekkende bevoegdheid, dus niet mogelijk.De raad stelt dat hij nieuwe geitenhouderijen ruimtelijk niet aanvaardbaar acht en hij dus bewust heeft gekozen het beleid om geen mogelijkheid voor nieuw gebruik als geitenhouderij toe te staan voort te zetten onder het nieuwe bestemmingsplan. De raad heeft toegelicht dat deze keuze is ingegeven door de mogelijke gezondheidsrisico's die geitenhouderijen met zich brengen, waarbij hij verwijst naar een VGO-onderzoek uit 2016, dat volgens hem een verhoogd risico op longontsteking rondom geitenhouderijen beschrijft. In afwachting van noodzakelijke aanvullende analyses van deze gezondheidseffecten, heeft de raad bij vaststelling van het bestemmingsplan uit voorzorg besloten nieuwe geitenhouderijen in het hele buitengebied, direct dan wel na toepassing van een daartoe strekkende bevoegdheid, niet mogelijk te maken. Verder heeft de raad van belang geacht dat in de nasleep van de Q-koortsepidemie plannen voor nieuwe geitenhouderijen in omliggende gemeenten nog altijd voor maatschappelijke onrust zorgen.De raad heeft, gelet op het voorgaande, een eigen beoordeling gemaakt over de ruimtelijke aanvaardbaarheid van geitenhouderijen. Vanwege de mogelijke gezondheidsrisico’s van geitenhouderijen en zorgen van omwonenden bij nieuwe plannen voor geitenhouderijen heeft hij, in het kader van een goede ruimtelijke ordening, aan de bescherming van de volksgezondheid doorslaggevend belang gehecht en het nodig geacht om nieuw gebruik als geitenhouderij in het hele buitengebied niet mogelijk te maken. Naar het oordeel van de Afdeling heeft de raad hiermee voldoende gemotiveerd waarom hij dergelijk nieuw gebruik in het plan niet mogelijk heeft gemaakt. Gelet hierop heeft de raad dan ook niet hoeven te voorzien in mogelijkheden voor het vestigen van een geitenhouderij op de gronden van Raijmakers.Het betoog faalt.Overigens heeft de raad toegelicht dat in de rechtstreeks werkende regels van de Verordening zoals deze luiden per 15 juli 2017, vastgesteld door provinciale staten van Noord Brabant, opnieuw een bouwstop voor geitenhouderijen is opgenomen.24.    Gelet op het bovenstaande is het beroep van Raijmakers tegen het plan, zoals dat luidt na het besluit van 3 juli 2018, ongegrond. Zoals in onder 14 is vermeld zal de Afdeling later in deze uitspraak bezien of Raijmakers nog belang heeft bij een beoordeling van haar beroep tegen plan zoals dat oorspronkelijk bij besluit van 18 april 2017 is vastgesteld.Conclusie beroepen ZLTO Asten, Van der Velden Holding en Raijmakers overig en proceskosten25.    Gelet op hetgeen hiervoor is overwogen zijn de beroepen van ZLTO Asten, Van der Velden Holding en Raijmakers tegen het plan zoals dat luidt na het besluit van 3 juli 2018 ongegrond. Hiermee is de zinsnede "Aanvullend op het bepaalde in 4.2.1 en 4.2.2 geldt, dat een toename van de bestaande oppervlakte aan bebouwing ten dienste van een veehouderij alleen is toegestaan, indien: " die in het oorspronkelijke plan zoals vastgesteld bij besluit van 18 april 2017 was opgenomen, overschreven en komt daaraan geen betekenis meer toe. Onder deze omstandigheden en nu niet is gebleken van enig belang bij een beoordeling van het resterende beroep tegen artikel 4, lid 4.2.3, aanhef en onder a, van de planregels zoals dat luidde in het op 18 april 2017 vastgestelde plan, ziet de Afdeling aanleiding voor het oordeel dat ZLTO Asten, Van der Velden Holding en Raijmakers in zoverre geen procesbelang meer hebben. In verband hiermee dienen hun beroepen tegen het besluit van 18 april 2017, voor zover gericht tegen de zinsnede "Aanvullend op het bepaalde in 4.2.1 en 4.2.2 geldt, dat een toename van de bestaande oppervlakte aan bebouwing ten dienste van een veehouderij alleen is toegestaan, indien:" uit artikel 4, lid 4.2.3, aanhef en onder a, van de planregels, niet-ontvankelijk te worden verklaard.26.    Ten aanzien van ZLTO Asten, Van der Velden Holding en Raijmakers bestaat voor een proceskostenveroordeling geen aanleiding.E Beroep tegen enkel het besluit van 18 april 2017Beroep Klein Zieverink en Gorissen27.    Klein Zieverink en Gorissen wonen aan de Gezandebaan 39 te Heusden. Zij wonen in een bedrijfswoning die behoort tot de vleeskuikenhouderij die op het naastgelegen perceel, Gezandebaan 39a, wordt geëxploiteerd.Klein Zieverink en Gorissen betogen dat de raad hun woning ten onrechte niet als plattelandswoning heeft bestemd omdat ter plaatse de grenswaarden voor luchtkwaliteit die zijn opgenomen in titel 5.2 en bijlage 2 bij de Wet milieubeheer worden overschreden. Volgens hen heeft de raad zich voor wat betreft de uitstoot van fijn stof door de vleeskuikenhouderij aan de Gezandebaan 39a ten onrechte gebaseerd op de huidige vergunning van de vleeskuikenhouderij. De raad had volgens hen rekening moeten houden met een ten tijde van de vaststelling van het plan aangevraagde uitbreiding van de vleeskuikenhouderij die volgens hen tot gevolg zal hebben dat de emissie van fijn stof tot onder de wettelijke norm daalt. Volgens hen wordt ook verder voldaan aan de voorwaarden die de raad stelt aan het toekennen van een aanduiding als plattelandswoning.27.1.    De raad heeft zich op het standpunt gesteld dat hij op grond van de Beleidsnota plattelandswoningen alleen medewerking verleent aan het bestemmen van een woning als plattelandswoning als, onder andere, wordt voldaan aan de grenswaarden voor luchtkwaliteit die zijn opgenomen in titel 5.2 en bijlage 2 bij de Wet milieubeheer.De raad heeft naar aanleiding van het door Klein Zieverink en Gorissen overgelegde rapport "Onderzoek luchtkwaliteit Gezandebaan 39 Heusden Gemeente Asten", door onderzoeksbureau Crijns Rentmeesters van december 2016 onderzocht of aan de grenswaarden voor luchtkwaliteit kan worden voldaan. Volgens de raad kan in de huidige situatie, op grond van de geldende vergunning, niet worden voldaan aan deze grenswaarden. De raad heeft zich op het standpunt gesteld dat, omdat de definitieve beslissing over de aangevraagde vergunning pas na vaststelling van het bestemmingsplan volgt, deze aangevraagde situatie niet als uitganspunt kan worden gebruikt bij de beoordeling van het woon- en leefklimaat ten tijde van het vaststellen van het plan. Omdat op grond van de huidige vergunning niet aan de grenswaarden kan worden voldaan, heeft de raad de woning in het plan niet als plattelandswoning bestemd.In aanvulling hierop heeft de raad ter zitting toegelicht dat het college van burgemeester en wethouders (hierna: het college) inmiddels, bij besluit van 20 december 2018, de omgevingsvergunning voor het veranderen en in werking hebben van een inrichting aan de Gezandebaan 39 heeft geweigerd.27.2.    De Afdeling stelt vast dat de raad bij de vaststelling van het plan is uitgegaan van de ten tijde van die vaststelling geldende vergunning voor het naastgelegen agrarische bedrijf om te kunnen bepalen of de door Klein Zieverink en Gorissen gewenste aanduiding mogelijk is gelet op een goede ruimtelijke ordening. De raad is daarmee van de juiste uitgangssituatie uitgegaan. Aan de omstandigheid dat een vergunning was aangevraagd voor een andere bedrijfsvoering heeft de raad geen overwegend belang hoeven toekennen, omdat de eventuele verlening van een vergunning daartoe een onzekere toekomstige situatie was.Omdat niet in geschil is dat, uitgaande van de geldende vergunning, niet kan worden voldaan aan de grenswaarden voor luchtkwaliteit, heeft de raad zich in redelijkheid op het standpunt kunnen stellen dat het niet in overeenstemming met een goede ruimtelijke ordening zou zijn ter plaatse bewoning door (het huishouden van) een persoon wiens huisvesting daar gelet op de bestemming niet noodzakelijk moet worden geacht, mogelijk te maken. De raad heeft reeds hierom in redelijkheid kunnen afzien van het toekennen van de aanduiding "specifieke vorm van wonen - plattelandswoning" aan de gronden van Klein Zieverink en Gorissen.Het betoog faalt.28.    Het beroep is ongegrond.29.    Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.Beroep Van HelmondInleiding30.    Van Helmond is eigenaar van de gronden aan de Busserdijk 9 en de Busserdijk 10 te Ommel. Deze gronden liggen aan weerszijden van de Busserdijk. Van Helmond exploiteert op zijn gronden een agrarisch loonbedrijf en een melkrundveehouderij.Ingetrokken beroepsgrond31.    Ter zitting heeft Van Helmond zijn beroepsgrond inhoudende dat de mogelijkheden op zijn gronden ten onrechte zijn ingeperkt omdat bestemmingsvlakken in plaats van bouwvlakken aan zijn gronden zijn toegekend en omdat de legaal bestaande agrarische bedrijfsbebouwing op zijn gronden en nog niet gerealiseerde mogelijkheden voor zijn agrarische bedrijf niet als zodanig zijn bestemd, ingetrokken.Bedrijfswoning32.    Van Helmond betoogt dat het plan voor zijn gronden ten onrechte in slechts één bedrijfswoning in plaats van twee bedrijfswoningen voorziet. In dit verband voert hij aan dat de bestemmingsvlakken ter plaatse van de Busserdijk 9 en de Busserdijk 10 door de aanduiding "figuur: relatie" zijn gekoppeld. Hierdoor gelden volgens hem ingevolge artikel 4, lid 4.1.1, onder a, van de planregels de gebruiksmogelijkheden en bouwregels voor één bestemmingsvlak.32.1.    De Afdeling stelt vast dat in de verbeelding de bestemmingsvlakken met de bestemming "Agrarisch - Agrarisch bedrijf" aan de Busserdijk 9 en 10 door de aanduiding "figuur: relatie" zijn gekoppeld. Op grond van artikel 4, lid 4.1.1, onder a, van de planregels is ter plaatse van zodanig gekoppelde bestemmingsvlakken ten hoogste één agrarisch bedrijf toegestaan met de daarbij behorende bouwregels voor één bestemmingsvlak. Deze bepaling heeft tot gevolg dat op gekoppelde bestemmingsvlakken één agrarisch bedrijf én bij dat ene agrarische bedrijf behorende agrarische bedrijfsgebouwen zijn toegestaan. Een bedrijfswoning maakt, gelet op de planregels, geen deel uit van dit agrarisch bedrijf en is niet aan te merken als een agrarisch bedrijfsgebouw. De aanduiding "figuur: relatie" heeft dan ook geen betrekking op bedrijfswoningen. Voor bedrijfswoningen geldt de afzonderlijke bepaling in artikel 4, lid 4.1.1, onder d, van de planregels, waarin is bepaald dat per bestemmingsvlak met de bestemming "Agrarisch - Agrarisch bedrijf" één bedrijfswoning is toegestaan. Nu aan de gronden aan de Busserdijk 9 en 10 twee bestemmingsvlakken met de bestemming "Agrarisch - Agrarisch bedrijf" zijn toegekend, zijn op deze gronden in totaal dus twee bedrijfswoningen toegestaan; één per bestemmingsvlak. Dit is door de raad in de stukken en ter zitting bevestigd.Het betoog dat ten onrechte slechts één bedrijfswoning is toegestaan, mist daarom feitelijke grondslag.Conclusie33.    Het beroep is ongegrond.34.    Voor een proceskostenveroordeling bestaat geen aanleiding.Beroep Verrijt35.    Verrijt exploiteert een agrarisch bedrijf aan de Heikamperweg 38 te Heusden. Hij betoogt dat de vleeskuikenhouderij, die hij na een omschakeling van zijn bedrijfsvoering feitelijk op die gronden exploiteert, ten onrechte niet in het plan mogelijk is gemaakt omdat de aanduiding "specifieke vorm van agrarisch - vleeskuikenhouderij" niet aan zijn gronden is toegekend.35.1.    Aan de gronden van Verrijt is de bestemming "Agrarisch - Agrarisch bedrijf" en de aanduiding "specifieke vorm van agrarisch - pluimveehouderij overig" toegekend. Op grond van de planregels is ter plaatse van de aanduiding "specifieke vorm van agrarisch - pluimveehouderij overig" een pluimveehouderij niet zijnde een vleeskuikenhouderij toegestaan. De vleeskuikenhouderij van Verrijt is daarom in het plan niet mogelijk gemaakt op zijn gronden.De raad heeft ter zitting verklaard dat hij de vleeskuikenhouderij per abuis niet in het plan mogelijk heeft gemaakt en dat een voor de vleeskuikenhouderij verleende omgevingsvergunning in het plan moet worden ingepast. Volgens de raad bevat het plan in zoverre een gebrek.De Afdeling ziet hierin aanleiding dat moet worden geoordeeld dat het bestreden besluit wat betreft dit onderdeel niet met de vereiste zorgvuldigheid is voorbereid. Het plan is in zoverre in strijd met artikel 3:2 van de Awb voorbereid.Het betoog slaagt.36.    Het beroep is gegrond. Het bestreden besluit dient te worden vernietigd voor zover daarin aan de gronden van Verrijt aan de Heikamperweg 38 geen aanduiding is toegekend die ter plaatse gebruik als vleeskuikenhouderij toestaat.37.    De raad dient op na te melden wijze tot vergoeding van de proceskosten te worden veroordeeld. Voor zover Verrijt om de vergoeding van reiskosten heeft verzocht, overweegt de Afdeling dat Verrijt niet ter zitting is verschenen en dat de door hem gestelde reiskosten dan ook niet voor vergoeding in aanmerking komen.Beroep Van KesselInleiding38.    Van Kessel is eigenaar van het perceel Rinkveld 14a, waarop stallen staan. Ten westen van dit perceel ligt perceel Rinkveld 14, waar Jansen woont in een woning die voorheen behoorde tot het agrarisch bedrijf waar de stallen ook toe behoren. Aan de beide percelen is de bestemming "Agrarisch - Agrarisch bedrijf" met de aanduidingen "intensieve veehouderij" en "paardenhouderij" toegekend. Aan het perceel Rinkveld 14 is ook de aanduiding "specifieke vorm van wonen - plattelandswoning" toegekend. Van Kessel is het niet eens met toekenning van deze laatste aanduiding aan het perceel Rinkveld 14.Ter inzage gelegde stukken39.    Van Kessel betoogt dat de raad ten onrechte de ruimtelijke onderbouwing en het luchtkwaliteitsonderzoek door Agro advies van 19 januari 2016 voor de plattelandswoning aan de Rinkveld 14 niet ter inzage heeft gelegd. Volgens hem zijn de ruimtelijke onderbouwing en het luchtkwaliteitsonderzoek op de zaak betrekking hebbende stukken die redelijkerwijs nodig zijn voor een beoordeling daarvan en hadden die daarom met het ontwerpplan ter inzage moeten worden gelegd.39.1.    De raad heeft toegelicht dat hij de ruimtelijke onderbouwing en het luchtkwaliteitsonderzoek heeft gebruikt bij zijn beoordeling van de ruimtelijke aanvaardbaarheid van het toekennen van een aanduiding als plattelandswoning aan de gronden van Jansen. De raad heeft verklaard dat de ruimtelijke onderbouwing en het luchtkwaliteitsonderzoek bij het ontwerpplan ter inzage hadden moeten liggen. Naar aanleiding van de zienswijze van Van Kessel had de raad bij de vaststelling van het plan de stukken daaraan willen toevoegen. Volgens de raad is dit abusievelijk niet gebeurd. De raad heeft de ruimtelijke onderbouwing en het luchtkwaliteitsonderzoek op 28 juni 2017 aan Van Kessel toegezonden.39.2.    Op grond van artikel 3:11, eerste lid, van de Awb legt het bestuursorgaan het ontwerp van het te nemen besluit, met de daarop betrekking hebbende stukken die redelijkerwijs nodig zijn voor een beoordeling van het ontwerp, ter inzage.Naar het oordeel van de Afdeling zijn de ruimtelijke onderbouwing en het in bijlage daarbij behorende luchtkwaliteitsonderzoek, op de zaak betrekking hebbende stukken die redelijkerwijs nodig zijn voor een beoordeling van het ontwerp. Omdat dit stuk met bijlage niet met het ontwerpplan ter inzage is gelegd, is het plan in zoverre in strijd met artikel 3:11 van de Awb vastgesteld.De Afdeling ziet echter aanleiding dit gebrek met toepassing van artikel 6:22 van de Awb te passeren. Niet aannemelijk is dat belanghebbenden zijn benadeeld omdat het bestaan van de ruimtelijke onderbouwing en het daarbij behorende luchtkwaliteitsonderzoek kenbaar was. Daarover overweegt de Afdeling dat in de nota van vooroverleg en inspraakreacties, die als bijlage bij het ontwerpplan is gevoegd, is vermeld dat voldaan moet worden aan de eisen uit de Beleidsnota plattelandswoningen, waaronder het aanleveren van een onderbouwing, en dat daarin melding wordt gemaakt van het bestaan van een onderbouwing en het daarbij behorende luchtkwaliteitsonderzoek waaruit blijkt dat wordt voldaan aan deze Beleidsnota. Aangenomen mag worden dat andere belanghebbenden een zienswijze naar voren zouden hebben gebracht waarin erop zou zijn gewezen dat de stukken niet ter inzage waren gelegd, en/of, na desgevraagd inzage te hebben gekregen in de stukken, ter zake een zienswijze naar voren zouden hebben gebracht, die de raad dan ook in zijn besluitvorming zou hebben betrokken.40.    Voor zover Van Kessel ook beoogt te betogen dat de ruimtelijke onderbouwing en het luchtkwaliteitsonderzoek, in tegenstelling tot wat daarover in de nota van zienswijzen staat, niet zijn toegevoegd aan het vastgestelde plan, overweegt de Afdeling dat dit betrekking heeft op een mogelijke onregelmatigheid van na de datum van het bestreden besluit en kan reeds om die reden de rechtmatigheid van het besluit niet aantasten. Deze mogelijke onregelmatigheid kan geen grond vormen voor de vernietiging van het bestreden besluit.Strijd met gemeentelijk beleid, dialoog omgeving41.    Van Kessel betoogt dat ten onrechte geen zorgvuldige dialoog is gevoerd met de omgeving, specifiek met hem omdat hij eigenaar is van het agrarisch bedrijf dat behoort bij de als plattelandswoning te bestemmen woning. Hierdoor wordt niet voldaan aan alle voorwaarden uit de door de raad op 28 april 2015 vastgestelde Beleidsnota plattelandswoningen. Het toch mogelijk maken van een plattelandswoning op de gronden aan Rinkveld 14 is dan ook in strijd met dat beleid.Het ontbreken van een zorgvuldige dialoog is volgens hem ook in strijd met artikel 4, lid 4.6.15, van de planregels, waarin wordt voorgeschreven dat een degelijke dialoog dient te worden gevoerd, gericht op het betrekken van de belangen van de omgeving van de planontwikkeling waarbij in een plattelandswoning wordt voorzien.41.1.    De Afdeling stelt eerst vast dat de in artikel 4, lid 4.6.15, van de planregels opgenomen eisen zien op een wijzigingsbevoegdheid waarmee het college in de toekomst een aanduiding "specifieke vorm van wonen - plattelandswoning" aan gronden toe kan kennen. In dit geval heeft de raad de plattelandswoning op de gronden aan Rinkveld 14 echter direct in het voorliggende plan opgenomen. De eisen uit artikel 4, lid 4.6.15, van de planregels zijn op die situatie niet van toepassing en daaraan hoefde dan ook niet te worden voldaan.Voor zover Van Kessel betoogt dat het niet voeren van een zorgvuldige dialoog in strijd is met de Beleidsnota plattelandswoningen, overweegt de Afdeling dat bedoelde dialoog in deze Beleidsnota deel uitmaakt van de voorgestelde bij voorkeur te volgen werkwijze en betrekking heeft op de voorbereidende fase voorafgaand aan de planvorming. Het is in dit beleid geen voorwaarde voor het mogelijk maken van een plattelandswoning. Dat de bedoelde dialoog niet is gevoerd en daarmee een onderdeel van de voorgestelde werkwijze niet is gevolgd, betekent dan ook niet dat niet aan de voorwaarden is voldaan die in de Beleidsnota aan het mogelijk maken van een plattelandswoning zijn gesteld. Gelet hierop is het toekennen van de aanduiding "specifieke vorm van wonen - plattelandswoning" aan de gronden aan de Rinkveld 14 derhalve niet in strijd met gemeentelijk beleid.Het betoog faalt.Relativiteit woon- en leefklimaat42.    De raad betoogt dat Van Kessel de relativiteit moet worden tegengeworpen omdat het belang van een goed woon- en leefklimaat ter plaatse van de gronden van Jansen niet zijn belang is.42.1.    Ingevolge artikel 8:69a van de Awb vernietigt de bestuursrechter een besluit niet op de grond dat het in strijd is met een geschreven of ongeschreven rechtsregel of een algemeen rechtsbeginsel, indien deze regel of dit beginsel kennelijk niet strekt tot bescherming van de belangen van degene die zich daarop beroept.42.2.    Blijkens de geschiedenis van de totstandkoming van de Wet aanpassing bestuursprocesrecht (Kamerstukken II, 2009/10, 32 450, nr. 3, blz. 18-20) heeft de wetgever met artikel 8:69a van de Awb de eis willen stellen dat er een verband moet bestaan tussen een beroepsgrond en het belang waarin de appellant door het bestreden besluit dreigt te worden geschaad. De bestuursrechter mag een besluit niet vernietigen wegens schending van een rechtsregel die kennelijk niet strekt tot bescherming van het belang van de appellant.42.3.    Met de norm van een goede ruimtelijke ordening, voor zover deze ziet op de aanvaardbaarheid van het woon- en leefklimaat ter plaatse van de woning en waarop Van Kessel zich beroept, wordt beoogd zowel de belangen van de omwonenden bij een aanvaardbaar woon- en leefklimaat als de belangen van agrarische bedrijven bij een ongehinderde bedrijfsuitoefening te waarborgen. Degene die een agrarisch bedrijf voert kan, omdat hij geconfronteerd kan worden met klachten van de bewoners van een plattelandswoning over die milieugevolgen, aanvoeren dat in het plangebied vanwege de milieugevolgen van zijn bedrijf, waaronder de geur- en geluidbelasting ter plaatse van de plattelandswoning, geen aanvaardbaar woon- en leefklimaat is gewaarborgd. (vergelijk onder meer de uitspraak van 6 mei 2015, ECLI:NL:RVS:2015:1422, onder 4.2).Artikel 8:69a van de Awb staat in zoverre dan ook niet in de weg aan vernietiging van het bestreden besluit op die grond.Luchtkwaliteitsonderzoek43.    Van Kessel betoogt dat, wat betreft het aspect luchtkwaliteit, niet is aangetoond dat wordt voldaan aan de gestelde normen, omdat de aan het luchtkwaliteitsonderzoek ten grondslag liggende berekeningen ontbreken.43.1.    De raad heeft het rapport "Luchtkwaliteitsonderzoek Rinkveld 14, Asten" van 19 januari 2016, dat Jansen met zijn inspraakreactie heeft overgelegd, ten grondslag gelegd aan zijn beoordeling van de ruimtelijke aanvaardbaarheid van een plattelandswoning ter plaatse. De conclusies van dit rapport zijn dat wordt voldaan aan de grenswaarden voor luchtkwaliteit uit de Wet milieubeheer en dat de veehouderij van Van Kessel aan Rinkveld 14a ten aanzien van het aspect luchtkwaliteit in de toekomst niet wordt beperkt in zijn ontwikkelingsmogelijkheden.Van Kessel heeft de conclusies uit het luchtkwaliteitsonderzoek niet onderbouwd bestreden dan wel aannemelijk gemaakt dat deze conclusies onjuist of onvolledig zijn. De enkele stelling dat de berekeningen niet zijn toegevoegd, is daartoe onvoldoende. Gelet hierop is niet aannemelijk gemaakt dat de raad zich niet op grond van de conclusies uit het rapport op het standpunt heeft kunnen stellen dat het aspect luchtkwaliteit geen belemmering voor de toekenning van een aanduiding als plattelandswoning vormt.Het betoog faalt.Endotoxine44.    Van